Dezakò ki pete ant Primati Ayiti ak Konsèy Elektoral Pwovizwa (CEP) la soti nan kesyon kontwòl sou Dekrè Elektoral 2026 la. Se dokiman ki dwe tabli règ pou pwochen eleksyon yo ak pou ratifikasyon kèk chanjman konstitisyonèl. Apre yon reyinyon ant Premye Minis Alix Didier Fils-Aimé ak manm CEP yo, chak enstitisyon pibliye yon kominike ki pa dakò ditou.
Primati a di reyinyon an te fèt nan bon kolaborasyon epi yo te rive sou yon “konvèjans de vi” sou tèks elektoral la. Men CEP la di Premye Minis la te vini ak yon dekrè deja ekri, ki pa gen anyen pou wè ak pwojè yo te soumèt 24 avril 2026 la. Yo konsidere aksyon sa a kòm yon vyolasyon endepandans yo, paske se yo sèlman Konstitisyon an bay pouvwa pou ekri règleman eleksyon yo.
Konfli sa a antre nan yon istwa long kote CEP ak Egzekitif la toujou nan tansyon. Depi 1987, Ayiti pa janm rive mete sou pye yon Konsèy Elektoral Pèmanan. Chak gouvènman fòme pwòp CEP pa li, sa ki fè enstitisyon an souvan pèdi kredibilite. Plizyè eleksyon nan peyi a te konteste, tankou 2010, 2015, 2016 ak 2020. Sa fè popilasyon an toujou gen dout sou endepandans ak transparans pwosesis elektoral la.
 |
| Le PM haïtien de facto Didier Fils-Aimé : https://primature.gouv.ht |
Wòl CEP la te toujou tounen yon sous kriz paske li pa janm reyèlman endepandan. Li souvan akize kòm yon zouti pouvwa an plas. Chanjman manm yo fèt san konsansis, e rezilta eleksyon yo souvan konteste. Se nan kontèks sa a dezakò 2026 la rive, kote chak aktè ap chache pwoteje teritwa li.
Konfli a gen gwo konsekans. Li ka retade eleksyon yo ankò, ogmante mank konfyans popilasyon an nan enstitisyon yo, epi mete tranzisyon an nan plis difikilte. San yon dekrè elektoral ki klè epi aksepte pa tout aktè yo, pa gen eleksyon ki ka fèt nan kondisyon kredib.
An rezime, dezakò ant Primati a ak CEP la se pa yon epizòd izole. Li soti nan plis pase 35 lane enstabilite nan sistèm elektoral ayisyen an, kote enstitisyon yo pa janm rive jwenn yon balans ant endepandans, transparans ak konsansis politik.
??????????????----------
Commentaires